Ethische richtlijnen voor onderzoek

Gebaseerd op de code of ethics van de Antropologen Beroepsvereniging (ABv) d.d. 4 December 2018

Introductie: ethische richtlijnen voor antropologisch onderzoek

Het doel van deze Ethische Code is om antropologen te voorzien van richtlijnen voor het maken van ethische keuzes in de uitvoering van hun onderzoek. De ABv wil deze Code aan onderzoekers aanbieden als een vertrekpunt voor het maken van beslissingen, en aan andere personen of instituten om inzicht te verschaffen in de manier waarop ethiek, academische integriteit en dataprotocollen gegarandeerd worden binnen de antropologische discipline.

 

Deze code is opgezet rond vier belangrijke pijlers van antropologisch onderzoek: 1) de ethische verplichting om schadelijke gevolgen voor de bestudeerde mensen, niet-menselijke soorten en materialen te vermijden of anderszins verband houdt met de onderzoekscontext

2) de noodzaak om toestemming te verkrijgen van de onderzoekspopulatie en garanderen vertrouwelijkheid

3) wetenschappelijke integriteit en

4) veilig gegevensbeheer, eigendom en toegang tot gegevens.

1) Schade vermijden

Antropologen hebben ethische verplichtingen naar de mensen, niet-menselijke soorten en materialen die ze bestuderen en tegenover de mensen en niet-menselijke soorten met wie ze werken. In alle fasen van het onderzoek, van ontwerp tot veldwerk en analyse tot verspreiding, moeten antropologen het welzijn (veiligheid, waardigheid en privacy) van mensen en andere soorten respecteren. Ze moeten schade of onrecht aan de mensen, niet-menselijke soorten en materialen waarmee ze studeren of werken (of die op een andere manier verband houden met de onderzoekscontext) vermijden. Antropologen moeten daarom nadenken over de impact die de onthulling van onderzoeksresultaten kan hebben. Deze ethische verplichtingen kunnen in strijd zijn met het doel om gegevens te genereren en nieuwe kennis te zoeken, en in dergelijke gevallen moeten antropologen overwegen om niet aan een onderzoeksproject te beginnen, of het stop te zetten, of om bepaalde gegevens uit te sluiten van openbaarmaking of publicatie. In het geval van kwetsbare populaties, bijvoorbeeld mensen in onzekere of achtergestelde posities, moeten antropologen extra voorzichtig zijn, omdat het onthullen van gegevens over deze mensen kan leiden tot toenemende discriminatie of achterstelling.

 

2) Vertrouwelijkheid en informed consent

Informed consent is toestemming vanuit volledig begrip en vrije wil.

Voordat antropologen hun onderzoek uitvoeren, moeten ze idealiter informed consent van deelnemers aan het onderzoek verkrijgen. De mate en breedte van informed consent hangt af van de aard van het project en kan worden beïnvloed door vereisten van andere codes, wetten en ethiek van de locatie, de organisatie of de gemeenschap waarin het onderzoek wordt uitgevoerd.

De omstandigheden waaronder onderzoek wordt uitgevoerd en de relaties tussen antropologen en hun deelnemers aan het onderzoek kunnen in de loop van de tijd veranderen, dus antropologen moeten informed consent niet als definitief beschouwen als deze eenmaal is gegeven. Antropologen hebben de plicht om regelmatig opnieuw te onderhandelen over informed consent. Bij het doen van onderzoek in of aan organisaties of andere geformaliseerde omgevingen, moeten antropologen toestemming vragen aan alle relevante autoriteiten of management, zolang dit de deelnemers aan het directe onderzoek niet (potentieel) in gevaar brengt. Informed consent houdt niet noodzakelijkerwijs een schriftelijk of ondertekend formulier in. Antropologen moeten bepalen of hun onderzoeksdeelnemers anoniem willen blijven of erkenning willen ontvangen en alles in het werk stellen om aan die wensen te voldoen. Ze moeten hun deelnemers aan het onderzoek de mogelijke impact van hun betrokkenheid en hun keuzes met betrekking tot anonimiteit uitleggen en begrijpelijk presenteren. Als de belofte van anonimiteit wordt gegeven, moet speciale aandacht worden besteed aan het opnemen of uitsluiten van details die de identiteit van onderzoeksdeelnemers kunnen onthullen, zelfs wanneer gegevens worden geanonimiseerd, bijvoorbeeld identiteitsmarkeringen die kunnen voorkomen in overheidsregisters of sociale media.

 

3) Integriteit

Antropologen dragen de verantwoordelijkheid voor de integriteit en reputatie van hun vakgebied en van de wetenschap in het algemeen. Ze moeten in staat zijn om transparant te zijn over hun methoden, de keuzes die in het onderzoeksproces zijn gemaakt en hun analyse. Deze transparantie kan worden verschaft in hun publicaties, of wanneer daarom wordt gevraagd door hun collega's of andere personen die, gezien hun positie, dit legitiem kunnen eisen (bijvoorbeeld redacteuren van tijdschriften). Antropologische onderzoekers zijn onderworpen aan de algemene regels voor wetenschappelijk gedrag: ze mogen geen bedrog of bewuste voorstelling van zaken geven (d.w.z. bewijsmateriaal fabriceren, vervalsen, plagiaat plegen), of pogingen tot melding van wangedrag voorkomen of het wetenschappelijk onderzoek van anderen belemmeren. Antropologen zouden hun onderzoeksresultaten op gepaste wijze moeten publiceren en anderszins verspreiden, zowel voor de wetenschappelijke gemeenschap, sponsors, studenten als anderen. Daarbij moeten ze zorgvuldig nadenken over de mogelijke implicaties van de informatie die ze naar buiten brengen en, naar hun beste vermogen, zorgen dat deze goed wordt begrepen, op de juiste manier wordt gecontextualiseerd en verantwoord wordt gebruikt.

 

4) Gegevensbeheer, eigendom en toegang tot gegevens

Antropologen zijn verantwoordelijk voor het veilig opslaan van hun gegevens. In het geval van digitale of gedigitaliseerde gegevens moeten deze worden opgeslagen op veilige, met een wachtwoord beveiligde en gecodeerde schijven of servers, waartoe alleen de onderzoekers toegang hebben. Niet-digitale gegevens zoals handgeschreven notities en gedrukte documenten moeten tijdens alle fasen van het onderzoek in veilige kluisjes worden bewaard. Laptops, computers en opnameapparaten moeten gecodeerd en met een wachtwoord beveiligd zijn. Om de veiligheid en privacy van hun onderzoeksdeelnemers te garanderen, zouden antropologen te allen tijde de eigenaren van hun onderzoeksgegevens moeten zijn. Onderzoekers moeten alles in het werk stellen om de overdracht van dit eigendom aan andere personen of instellingen te voorkomen, of om databases met toegang te openen, en om te voorkomen dat gegevens openbaar worden gemaakt en gebruikt die schadelijk kunnen zijn voor deelnemers aan onderzoek. Aangezien dit in strijd kan zijn met de codes of voorschriften van sponsors, moet het belang van het eigendom van gegevens worden verklaard in termen van ethische verplichtingen van onderzoekers jegens onderzoeksdeelnemers. Vanwege de mogelijke gevoeligheid van gegevens en de mogelijke impact van de openbaarmaking ervan, zelfs indien geanonimiseerd, kan geen toegang tot de onbewerkte gegevens worden verleend aan een andere persoon of instelling dan de rechtstreeks betrokken onderzoekers en, indien van toepassing, hun aangestelde toezichthouders. Om de anonimiteit en veiligheid van hun deelnemers aan het onderzoek te beschermen, is in principe de enige reden om te overwegen toegang te verlenen tot de gegevens aan anderen dan de onderzoekers of hun begeleiders, wanneer er redelijke twijfel bestaat over de wetenschappelijke integriteit van het onderzoek. In dergelijke gevallen kan aan een of meer ervaren antropologen, geselecteerd in overleg met de onderzoeker(s), vertrouwelijke toegang worden verleend tot onderzoeksgegevens. Vanwege de bovengenoemde gevoeligheid van onderzoeksgegevens moeten antropologen zeer zorgvuldig overwegen of en hoe hun gegevens kunnen worden opgeslagen voor toekomstig gebruik, b.v. voor het analyseren van ontwikkelingen over een langere periode.

 

Ethische intervisie

Bij het naleven van deze ethische richtlijnen is Antropologica voorstander van een vorm van ethische intervisie. Antropologica moedigt onderzoekers aan om regelmatig met elkaar te discussiëren over hun ethische keuzes en beslissingen, en om transparantie te geven over hun methoden, onderzoeksproces en data-analyse. Vooral voor onderzoekers die aan soortgelijke onderwerpen werken of op vergelijkbare gebieden, die niet alleen de inhoud van hun studie bespreken, maar ook de ethische overwegingen die daarbij betrokken kunnen zijn, kunnen zeer waardevol zijn. Mocht u vragen of suggesties hebben met betrekking tot deze Ethische Code, laat het ons dan weten op onderzoek@antropologica.net.

  • Nieuwsbrief
  • LinkedIn Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • Facebook Social Icon
  • Instagram Social Icon