Geven en nemen: reciprociteit op de werkvloer

Bijgewerkt op: 26 jan.

Het toepassen van inzichten uit de antropologie kan van grote waarde zijn voor humanresourcesmanagement. Antropologica geeft HR-medewerkers graag een kijkje in de keuken. Van initiatierituelen tot cognitieve schema's.


Deel 2: reciprociteit



Reciprociteit

Oftewel: wederkerigheid. Voor wat hoort wat, geven en nemen. Dit is een principe dat al heel ver terug gaat. Dit begon met samen jagen en verzamelen, omdat dit voordeel opleverde. Dit is gebaseerd op wat filosoof Adam Smith welbegrepen eigenbelang noemt. Je begrijpt dat als je samenwerkt, je daar beiden voordeel bij hebt.


In de antropologie is reciprociteit een belangrijk thema. Het zorgt ervoor dat er onderlinge banden gevormd worden en dat conflicten voorkomen worden. Beroemde voorbeelden zijn de Kula Trade van de Trobrianders (Trobriand eilanden) en de Potlatch van de Kwakiutl (Vancouver Island).


Sociaal kapitaal

Bij kapitaal denken de meeste mensen aan geld en goederen (financieel kapitaal). Antropologen voegen daar graag nog een categorie aan toe: sociaal kapitaal. Goodwill is daar een bekend voorbeeld van in het bedrijfsleven. Maar ook in je alledaagse omgang met andere mensen speelt dit een rol. Je wisselt niet alleen goederen met elkaar uit, je kunt de ander ook een luisterend oor bieden of iets voor een ander doen. Als je iets voor een ander doet, roept dat bij de meeste mensen het gevoel op dat ze iets voor je terug willen doen. Misschien niet gelijk, maar op termijn zeker.


Roddelen

Waarom staat roddelen nou in een artikel over wederkerigheid? Roddelen is toch iets negatiefs? Dat is vaak vooral zo voor degene over wie er geroddeld wordt, maar niet voor de roddelaars zelf. Als de roddelaars het met elkaar eens zijn, versterkt deze uitwisseling van informatie en meningen namelijk juist hun onderlinge band. (Dunbar: 1998).


Exchange

Uitwisseling vindt niet alleen plaats op sociaal vlak, maar ook in de financiële wereld. Reciprociteit is een basis voor samenwerking en daardoor de kern van de financiële economie. In de gangbare economie wordt vaak een 'niet-sociale' definitie van reciprociteit gebruikt: mensen zijn rationele rekenaars die een objectieve beslissing maken om iets wel of niet uit te wisselen (voor een bepaalde prijs een bepaald product te kopen).


In de sociale wetenschap wordt er juist vanuit gegaan dat de uitwisselingen die in de economie plaatsvinden, diep verankerd zijn in sociale normen, ondanks het feit dat ze gepresenteerd worden als 'ongesocialiseerde wiskundige beslissingen' (Johnson: 2015). Markten moeten worden beschouwd als centra van 'communicatieve actie' die gebeuren vanuit wederkerigheid, oprechtheid en naastenliefde.


Meer weten over hoe je wederkerigheid tot stand brengt in je organisatie? Neem contact met ons op!


www.antropologica.net

13 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven